Özet

19 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7566 sayılı Kanun ile daha önce Bağ-Kur sigortalılık süreleri durdurulanlar için ihya hakkı oranı %37,5 dan %45 e çıkarılmıştır. 2026 yılı için asgari ücrette yapılan artışla birlikte ihya işlemlerini gerçekleştirmek isteyen sigortalıların ihya prim oranındaki artışla daha fazla prim ödemesi gerekecektir.

Anahtar Kelimeler

5510 sayılı Kanun, ihya işlemleri.

Uzman kalemlerden, mevzuat dünyasına dair kapsamlı içeriklere ulaşmak için şimdi Aylık Mevzuat Dergisi’ne göz atın!

1. Giriş

19 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7566 sayılı Kanun ile Bağ-Kur primi için ihya düzenlemesi yer almaktadır. Yapılan yasal düzenlemeyle, Bağ-Kur sigortalılık süreleri durdurulanlar için ihya oranı yeniden belirlenmiştir.

11/11/2020 tarihli ve 7256 sayılı Kanun 17/11/2020 tarihli ve 31307 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiş ve anılan Kanun’un 34’üncü maddesi ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na Geçici 83’üncü madde eklenmişti.

18/11/2020 tarihli ve 2020/46 sayılı Genelge ile 7256 sayılı Kanunla yapılan yasal düzenlemeler hakkında bilgi verilerek 5510 sayılı Kanun’un 4/1-b kapsamındaki sigortalılığın durdurulmasına ilişkin usul ve esaslar açıklanmıştır.

2. İhya Kapsamında Olunan Süreler

7256 sayılı Kanunla 5510 sayılı Kanun’a eklenen geçici 83’üncü maddede; “Kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlarla tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan, Kuruma kayıt ve tescilleri yapıldığı hâlde, 31/10/2020 tarihi itibarıyla prim borcu bulunanların, bu tarihten önceki sürelere ilişkin prim borçlarını, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden ikinci ayın sonuna kadar ödememeleri veya ilgili Kanunları uyarınca yapılandırmamaları halinde, prim ödemesi bulunan sigortalıların daha önce ödedikleri primlerin tam olarak karşıladığı ayın sonu itibarıyla, prim ödemesi bulunmayan sigortalıların ise tescil tarihi itibarıyla sigortalılığı durdurulur. Durdurulan süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilmez ve bu sürelere ilişkin Kurum alacakları takip edilmeyerek bunlara Kurum alacakları arasında yer verilmez. Sigortalılıkları durdurulanlardan bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında çalışmaya devam edenlerin sigortalılıkları 1/11/2020 tarihi itibarıyla yeniden başlatılır.

Ancak, daha sonra sigortalı ya da hak sahipleri tarafından talep edilmesi hâlinde durdurulan sigortalılık sürelerinin tamamı, talep tarihinde 80 inci maddenin ikinci fıkrasına göre belirlenecek prime esas kazanç tutarı üzerinden borç tutarı hesaplanarak ihya edilir. Hesaplanan borç tutarının tamamını, borcun tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde ödedikleri takdirde, bu süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilir. Tebliğ edilen borç tutarının bu süre içinde tamamen ödenmemesi hâlinde bu süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilmez ve bu madde kapsamında ödenmiş olan tutarlar ilgilinin prim ve prime ilişkin borcunun bulunmaması kaydıyla faizsiz olarak iade edilir. İhya edilerek kazanılan hizmet süreleri borcun ödendiği tarihten itibaren geçerli sayılır.

Birinci fıkraya göre sigortalılıkları durdurulanlar ile bunların bakmakla yükümlü olduğu kişiler hakkında 1/1/2012 tarihinden bu maddenin yürürlük tarihine kadar durdurulan süreler için genel sağlık sigortası hükümleri uygulanmaz.

Sigortalılıkları önceki kanunlara göre durdurulanlar için de bu maddenin ikinci fıkrası hükmü uygulanır.

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Kurum tarafından belirlenir.”

hükümleri yer almaktadır.

Söz konusu geçici 83’üncü maddeyle kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlarla tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan, Kuruma kayıt ve tescilleri yapıldığı halde 31/10/2020 tarihi ve öncesine ilişkin prim borcu bulunanların sigortalılıklarının durdurulması ve daha sonra sigortalı ya da hak sahipleri tarafından talep edilmesi halinde durdurulan sigortalılık sürelerinin tamamının ihya edilebilmesi amaçlanmıştır.

31/10/2020 tarihi itibarıyla prim borcu bulunması kaydıyla; mülga 1479 ve mülga 2926 sayılı kanunlara göre sigortalı olarak tescilleri yapılanlar, tevkifata istinaden geriye dönük mülga 2926 sayılı Kanun kapsamında tescili yapılanlar, 5510 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı sayılanlar (Köy ve mahalle muhtarları ile isteğe bağlı sigortalılar hariç), değişik yapılandırma kanunlarına göre prim borçlarını yapılandırdıkları halde (yapılandırma borcunun tamamını ödeyenler hariç) yapılandırması bozulanlar veya yapılandırmasının iptali için yazılı talepte bulunanlar, SGK’ya olan borçları 5510 sayılı Kanun’un 91’inci maddesine göre ertelenmiş sigortalılardan yazılı talepte bulunanlar, prim borçlarını 6183 sayılı Kanun’un 48’inci maddesi kapsamında tecil ve taksitlendirenlerden, tecil ve taksitlendirmesi bozulanlar veya tecil ve taksitlendirmesinin iptali için talepte bulunanlar, geçici 83’üncü madde kapsamında sayılmışlardır.

Diğer taraftan, 31/10/2020 tarihi itibarıyla prim borcu bulunanların, bu sürelere ilişkin prim borçlarını, 31/01/2021 tarihine kadar ödememeleri veya ilgili kanunları uyarınca yapılandırmamaları yahut 6183 sayılı Kanun’un 48’inci maddesi kapsamında tecil ve taksitlendirmemeleri halinde, 31/01/2021 tarihine kadar ödenen primler de dikkate alınmak suretiyle, prim ödemesi bulunan sigortalıların daha önce ödedikleri primlerin tam olarak karşıladığı ayın sonu itibarıyla, hiç prim ödemesi bulunmayan sigortalıların ise tescil tarihi itibarıyla sigortalılıkları durdurulmuştur.

Geçici 83’üncü maddenin birinci fıkrasının son cümlesinde; “Sigortalılıkları durdurulanlardan bu Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında çalışmaya devam edenlerin sigortalılıkları 1/11/2020 tarihi itibarıyla yeniden başlatılır” hükmü yer almaktadır. Sigortalılıkları geçici 83’üncü madde gereğince durdurulanlardan (4/b) kapsamında çalışmaya devam edenlerin sigortalılıkları, 01/11/2020 itibarıyla yeniden başlatılmıştır.

31/10/2020 tarihi itibarıyla prim borcu bulunması nedeniyle sigortalılıkları durdurulanlar ihya talebinde bulunmaları halinde, durdurulan sigortalılık sürelerinin tamamı için talep tarihinde 5510 sayılı Kanun’un 80’inci maddesinin ikinci fıkrasına göre belirlenecek prime esas kazanç tutarı üzerinden ihya borcu hesaplanmıştır.

İhya edilecek süreler belirlenirken geçici 83’üncü madde kapsamında durdurulan sürelerle birlikte önceki kanunlara göre durdurulan sürelerin tamamı dikkate alınmıştır. Hesaplanan ihya borç tutarının tamamı borcun tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde ödendiği takdirde bu süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilmiştir.

5510 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi kapsamında olanlar hariç olmak üzere diğer alt bentlerine göre sigortalı sayılanlar için;

İhya tutarı = Durdurulan Gün Sayısı x Beyan Edilen Günlük Prime Esas Kazanç Tutarı x %37,5 formülüyle,

5510 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi kapsamındaki sigortalılar ile köy muhtarları için ise;

İhya tutarı = Durdurulan Gün Sayısı x Beyan Edilen Günlük Prime Esas Kazanç Tutarı x %37,5 x 28/30 formülüyle

hesaplanmıştır.

26/12/2025 tarihli 33119 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararı ile 01/01/2026 tarihi itibariyle asgari ücret tutarı brüt 33.030,00 TL olarak belirlenmiştir.

5510 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi kapsamındaki sigortalıların 2021 yılındaki ihya tutarı 28 gün üzerinden hesaplanmış olup, “28” ibaresi prime esas günlük kazancın otuz katını geçmemek üzere takip eden her yıl için bir puan artırılmıştır.

Tebliğ edilen borç tutarının üç ay içerisinde tamamen ödenmemesi halinde bu süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilmemiş ve bu madde kapsamında ödenmiş olan tutarlar ilgilinin prim ve prime ilişkin borcunun bulunmaması kaydıyla faizsiz olarak iade edilmiştir.

Yasa ile 2026 yılı için yüzde 37,5 yerine yüzde 45 artış oranı dikkate alınacak ve hesap şöyle olacaktır.

İhya tutarı = Durdurulan Gün Sayısı X Beyan Edilen Prime Esas Günlük Kazanç x yüzde 45” şeklinde hesaplanacaktır. Yasanın ile 2026 yılı ihya hesabı;

2026 yılı için bir aylık (asgari ücretin brütü) ihya tutarı 33.030,00 TL X yüzde 45 = 14.863,50 TL olacak.

Bu durumda, ihya yapmak isteyenler aylık 14.863,50 TL ödeyecektir. Borçlanılacak ay sayısıyla bu rakam çarpıldığında geriye dönük ödenecek toplam prim borcu ortaya çıkmaktadır. Örneğin 2 yıl geriye dönük prim borcu ödemek istenirse yaklaşık 356.724,00 TL ödenecektir.

3. Sonuç ve Değerlendirme

İhya işlemleri şu anda %37,5 üzerinden yapılmakta iken yeni yasa ile bu oran %45’e çıktığından Bağ-Kur sigortalılığı durdurulan sigortalılardan ihya etmek suretiyle bu hizmetlerini canlandırarak emeklilik haklarını elde edecek olanlar 2026 yılında 2025 yılına nispeten prim oranlarının da artmasıyla birlikte daha fazla ihya tutarı ödemek durumunda kalacaklardır.  Ayrıca, ihyanın gerçekleşmesi halinde 2021 yılı ve öncesine de ihya işleminin yapılabilir olması durumunda EYT'den yararlanarak emekli olacak Bağ-Kurluların sayısında da bir miktar artış olacağı öngörülmektedir.

Yazar: Sevgi Üvedi

Kaynak: Lebib Yalkın Aylık Mevzuat Dergisi Ocak 2026